Is it the right time to scale up?

Tôi nhớ cách đây khoảng 3 tháng, khi tôi bắt đầu mày mò vẽ ra mô hình doanh thu (revenue model) thì tôi có tham khảo mô hình của ESPZEN, là một công ty tổ chức bóng đá hàng đầu ở Singapore. Các con số thống kê mà họ có sau hơn 5 năm là

139 đội

1.800 trận đấu

3.000 cầu thủ tham gia tích cực

1.000 cầu thủ tự do

3.000.000 website hit hàng tháng

Hôm nay ngồi  coi lại thì thấy website hits của tháng 6 đã là 3.606.648 rồi và số lượng đội hiện tại là 187. Tất nhiên số lượng trận đấu khó mà so sánh được vì giaibongda.com chỉ hoạt động được 3 tháng, còn ESPZEN đã có hơn 5 năm tuổi đời. Nếu làm 1 phép tính đơn giản là nếu 3 tháng đầu giaibongda.com có 100 trân đấu và ví dụ tốc độ tăng trưởng không thay đổi thì sau 5 năm, giaibongda.com phải là 2.000 trận.

Ngày xưa, mình đưa ra 4 giả định (hypothesis):

•Hypothesis 1: Do we have enough teams that are willing to play in a competitive manner?
•Hypothesis 2: Do the teams want to compete in a systematic league?
•Hypothesis 3: Do they need referees?
•Hypothesis 4: Do they need a social network?

Câu hỏi đặt ra là liệu giả định đầu tiên đã được kiểm chứng hay chưa?

Posted in Bootstrapping, Customer Development, Entrepreneurship, Internet startup, Lean startup, Revenue model | Tagged , , , , , | 1 Phản hồi

Where are we now?

Giaibongda.com đã có áo mới. Giao diện khá ổn tuy có nhiều có ý kiến khen chê. Vấn đề của chúng tôi bây giờ là nguồn lực quá mỏng (5 người: 3 phát triển sản phẩm và 2 phát triển khách hàng) mà có quá nhiều cái muốn làm. Bây giờ đi đâu, mọi người cũng góp ý nhiệt tình là sao không làm cái này sao không làm cái nọ? Bản thân nội bộ team cũng đề xuất là mình có chức năng này, chức năng kia … kẻo không thì không thu hút được người dùng vào. Mình nghĩ đây là cái bẫy khá nguy hiểm. Tâm lý con người lúc nào chả muốn phải làm cái gì thật hoành tráng vì chúng ta không bằng lòng với các hiện tại. Bản thân tôi cũng vậy thôi.

Tuy nhiên, với nguồn lực hạn chế, tôi tin rằng triết lý Lean Startup sẽ là kim chỉ nan để đưa ra các sự lựa chọn. Tôi cho rằng nhiệm vụ của chúng tôi là phải biết ưu tiên (prioritize) lựa chọn các mục tiêu và chức năng cốt lõi để thực hiện. 3 mục tiêu của giaibongda.com có thể tóm gọn đơn giản là:

1. Tăng số đội

2. Tăng số trận đấu

3. Tăng độ nhận biết thương hiệu (brand awareness)

Chúng tôi phải phân biệt được chức năng hay công việc nào là quan trọng để phục vụ cho 3 mục tiêu này. Và chắc chắn trong ngắn hạn thì mục 1 và mục 2 có độ quan trọng cao hơn mục tiêu số 3.

Ngoài ra, về bản thân, tôi cho rằng sắp tới mình phải tham gia sâu hơn trong cả 2 team phát triển sản phẩm và phát triển khách hàng. Tôi nghĩ sắp tới mình có thời gian để làm việc này. Tự viết code và gọi điện nói chuyện với users, tại sao không?

- mafia boss -

Posted in Bootstrapping, Customer Development, Entrepreneurship, Internet startup, Lean startup | Tagged , , , , | Để lại bình luận

Getting out of the building (7)

Được sự truyền cảm hứng của Christ Zobrist, Duy, Nhung và Quang Thảo sau buổi học cuối cùng của môn học Chiến lược Khởi nghiệp, mafia boss lại tiếp tục chuỗi ghi nhận sau những lần đi ra ngoài nói chuyện. Những người mà mafia boss và cộng sự xinh đẹp gặp gần đây khá là thú vị. Họ hầu hết là chủ các sân bóng lớn trong quận Tân Bình và là những nhà tổ chức giải thi đấu khá tên tuổi như là giải Tấn Trườnghệ thống giải FI. Ngoài ra, sau 2 lần pitch tại Ideation Bootcamp và Pitch Bootcamp thì mafia boss cũng rút kết được vài kinh nghiệm quý báu.

Về chủ sân:
- Đã bắt đầu có sự cạnh tranh về tần suất hoạt động của các chủ sân. Cụ thể là 1 chủ sân tâm sự là hiệu suất kinh doanh giảm 10% sân khi 1 sân mới gần đó được thành lập.
- Họ rất quan tâm khi có lời đề nghị giúp họ tăng tần suất hoạt động của chủ sân. Đây là 1 tín hiệu khá tốt.
- Mức độ sẵn sàng chia sẻ thông tin về sân bãi của chủ sân chưa cao. Căn bản là họ chưa sẵn sàng và còn nhiều hạn chế về CNTT.

Về nhà tổ chức giải:
- Cần trợ giúp về việc xin tài trợ.
- Giúp họ tổ chức thông tin một cách khoa học hơn để nâng cao tính hiệu quả trong việc tổ chức giải

Về nhà đầu tư:
- Lo lắng là ý tưởng khó mở rộng. Họ thích cái gì có thể mở rộng và kiếm được tiền nhanh chóng. Cá cược online là mồi nhử không tồi.
- Một số gặp khó khăn trong việc hình dung ra ý tưởng. Có thể phải dùng cách tiếp cận bằng đưa ra ví dụ cụ thể (persona): 1 cầu thủ nghiệp dư nhìn thấy tin Messi mới ghi hattrick ngày hôm qua trên trang nhất của báo và mơ rằng mình cũng được như vậy. Và giaibongda.com xuất hiện và biến giấc mơ của cầu thủ nghiệp dư đó thành sự thật.

Tóm lại là nhờ việc tích cực đi ra ngoài nói chuyện thì mafia boss có 1 cái nhìn khá thực tế hơn về tình hình bóng đá phong trào. Kế hoạch tiếp theo là sẽ

  • Tiếp tục thu hút đội bóng vào đăng ký và nâng cao số trận đấu giữa các đội
  • Lập 1 bảng xếp hạng riêng cho khu vực Đà Nẵng và trường SàigònTech
  • Dùng yếu tố quốc tế như kêu gọi các đội nước ngoài đang sinh sống và làm việc ở VN để thu hút các đội khác
  • Thay đổi giao diện và tập trung hơn vào khả năng tự tiếp thị của website
  • Tiếp tục xây dựng các tính năng mới cho cầu thủ và chủ sân
  • Xây dựng các brochure để đi nói chuyện và tiếp thị với chủ sân và nhà tổ chức
  • Liên hệ với cái đội chuyên nghiệp để gây sự ảnh hưởng
  • Pitch tại Vietnam Satellite
  • Tổ chức giải vào tháng sau trước Euro 2012

Keep moving forward.

- mafia boss -

Posted in Bootstrapping, Entrepreneurship, Internet startup, Lean startup, Revenue model, Social networking | Tagged , , , , | Để lại bình luận

Getting out of the building (6)

Sau đây là một số thông tin mà mafia boss có được khi nói chuyện với

Anh Trường, chủ sân CLB 367 Hoàng Hoa Thám

- Anh Trường đánh giá cao ý tưởng này

- Ảnh tiết lộ bên ảnh danh sách đội có nhu cầu cáp đội là trên 100 đội. Nếu ảnh có 2-3 sân trống thì anh chỉ cần nhắn 1 tin là sẽ có đội đến đá đầy.

- Tuy nhiên, khi hỏi anh Trường có thể giúp giới thiệu trang web giaibongda.com cho các đội này thì anh nói thẳng là không vì nó ảnh hưởng đến miếng cơm của sân. Mafia boss có đưa ra việc sẽ hướng các trận đấu về sân của ảnh và quảng cáo sân của ảnh trên website giaibongda.com nhưng không ăn thua.

Chú Dũng, chủ sân A2 18D Cộng Hòa

- Chú Dũng là người có đầu óc khá mở với CNTT, bên sân A2 cũng lập ra trang web www.redclub.com.vn. Ngoài ra, bên A2 từng áp dụng đặt sân online nhưng đang trong quá trình sửa lỗi.

- Chú Dũng đề nghị là đặt bảng xếp hạng của bên mình nhúng vào website redclub.com.vn. Và các trận đấu trên nó sẽ được đá trên sân A2. Đây là 1 ý tưởng không tồi.

Ngoài ra, T2 vừa rồi thì diễn ra trận đấu đầu tiên của giaibongda.com giữa 3 đội Passion FC, IPL Forum và Contemi &PP.

Chúc cả nhà 1 kỳ nghỉ lễ vui vẻ!

-mafia boss-

Posted in Customer Development, Lean startup, Social networking | Tagged , , , , , | Để lại bình luận

Getting out of the building (5)

Xin chào tất cả những ai quan tâm đến Lean Startup và tính thực thi của nó hơn là lý thuyết suông. Quả thật là qua nhiều buổi chia sẻ đến số đông thì mình cảm giác Lean Startup là 1 khái niệm khó chấp nhận vì bản chất của nó khá là mông lung, chưa có cách để xác định cái chuẩn có thể tính toán được. Phần lớn phán xét là quay về sự đánh giá chủ quan của các nhà sáng lập và những phản hồi từ một số khách hàng chưa biết có phải là đại diện của khách hàng chính thống (mainstream customers) hay không?

Ví dụ cụ thể ở giaibongda.com là chúng tôi đã đánh giá là các tính năng giới thiệu sản phẩm như là clip giới thiệu (Introduction clips), lợi ích của việc gia nhập website này (Benefits), tại sao họ phải tham gia vào giaibongda.com (why), giới thiệu về chúng tôi (About us) là chưa quan trọng. Và thực tế phản hồi lại có vẻ như là chúng tôi đã đánh giá thấp các chức năng này. Điều này thì cũng hơi đáng buồn vì chúng tôi chưa có khả năng phân định cái nào thực sự cần thiết hơn. Nhưng dù sao nó cũng là một tin vui vì có một số bạn bè đã chỉ chúng tôi biết là chúng tôi đang thiếu một cái “cần câu” để hút các users sử dụng dịch vụ của mình. Đặc biệt là những người bạn này không phải end-users vì họ không hoặc ít đá bóng. Nhưng họ quen với các đội bóng và sẵn sàng giới thiệu trang giaibongda.com giùm. Tuy nhiên, họ gặp phải một cái khó khăn là phải giới thiệu như thế nào đây? Mục đích và cơ cấu tổ chức của giaibongda.com là gì? Khi tham gia vào đó thì các đội bóng được lợi ích gì?

Ngoài ra, còn có một số góp ý về làm thế nào để thu hút một số cầu thủ thích thi đấu nhưng chưa có đội. Và đối với 1 số người thì thi đấu giao hữu là một cái gì đó rất là đáng sợ (scary). Chúng tôi có nên giải thích cho họ hiểu là các trận đấu trong khuôn khổ giaibongda.com rất là hòa nhã và fairplay? Có thể phải đưa vào những giá trị này trong các tính năng giới thiệu về dịch vụ.

Đó là những chức năng mới mà chúng tôi sẽ đưa vào các sprint tiếp theo và giới thiệu nó cho các users.

Ну, погоди!, Nu, pogodi! Hãy đợi đấy!

- mafia boss & giaibongda team -

Posted in Bootstrapping, Customer Development, Lean startup | Tagged , | 5 phản hồi

Getting out of the building (4)

Hullo,

Mafia boss vừa mới đi đá bóng về. Hôm nay tranh thủ đội bóng Contemi & Passed Pawns ngày đầu ra mắt, mình đã ra sân sớm nữa tiếng để giới thiệu trang giaibongda.com với các đội ở sân Huỳnh Tấn 4, 18D Cộng Hòa, phường 4, quận Tân Bình.

- Đã thuyết phục đội Friends Club đăng ký thành viên một cách nhanh chóng do đội này cũng đang chán nản với việc đá chung 3 đội với nhau. Họ đá T3 và T6 trong tuần. Bầu sô của đội này là anh Thanh Tuấn đang cân nhắc việc giành buổi T6 để chỉ đá giao hữu với các đội khác.

- Anh Tuấn cũng có nhiều kinh nghiệm về tổ chức giải. Anh chia sẻ những vấn đề của mình khi tổ chức như là việc các đội đưa cầu thủ chuyên nghiệp vào khiến môi trường thi đấu không còn công bằng. Mình cũng phải cân nhắc việc này thật kỹ khi tổ chức giải. Ngoài ra, khi  mình hỏi tại sao giải thi đấu kiểu vòng tròn (league) chưa phổ biến ở Việt Nam thì anh Tuấn cho rằng là do các đội bóng phong trào chưa có ý thức. Họ hứng thì đi đá, không hứng thì bỏ đội. Cho nên, anh khuyên là chỉ nên tổ chức thi đấu kiểu league cho các đội bóng công ty vì họ có cơ chế áp đặt các cầu thủ trong đội.

- Một vài đội khác vẫn còn dè dặt trong việc đăng ký vì họ không có nhu cầu thi đấu cọ xát.

- Một đội đến từ công ty IT hứng thú đến việc hack website của mình. WTF. Đúng là phải cẩn thận 1 chút về vấn đề an ninh. Gần đây có vài dấu hiệu trang web của mình bị người ngoài thâm nhập và phá rối.

Cuối cùng là bonus tấm hình của đội bóng công ty.

Posted in Bootstrapping, Customer Development, Entrepreneurship, Internet startup, Lean startup, Social networking | Tagged , , , , | Để lại bình luận

Getting out of the building (3)

Chào buổi sáng mọi người,

Hôm nay mafia boss sẽ chia sẻ vài khó khăn trong việc áp dụng triết lý Getting out of the building. Sự thật là mafia boss học hỏi được rất nhiều qua 2 đợt đi ra sân bóng và nói chuyện với các đội bóng. Tuy nhiên có một cái bất cập là sẽ khó mà tiếp cận đến một số lượng lớn đội bóng bằng cách này được vì thời gian của mafia boss cũng có hạn. Có một sự mâu thuẫn giữa

- Tiếp cận online: nhanh, không tốn quá nhiều thời gian và công sức; tuy nhiên không tiếp xúc trực tiếp với users nên khả năng học hỏi đánh giá nhu cầu và khó khăn của họ sẽ bị hạn chế

- Tiếp cận offline: học hỏi được nhiều; tuy nhiên bù lại sư phải mất khá nhiều nguồn lực

Mình vẫn hiểu trong giai đoạn này chủ yếu là học hỏi (learning) và đánh giá (validate) cái problem/solution fit. Nghĩa là xem xem cái solutions mình đưa ra có phải là cái mà users cần hay không? Cách tiếp cận ban đầu của mình là thiên về offline vì mình sẽ học được nhiều từ users hơn. Vấn đề mình đang gặp phải là vụ phát triển user base quá chậm thì e rằng sẽ không tạo ra nhiều giá trị cho users. Cụ thể là có quá ít đội tham gia, và vị trí thi đấu của các đội khá là rời rạc. Như vậy thì dù 1 đội có nhu cầu rủ đội khác thi đấu cũng sẽ gặp ít nhiều trở ngại. Từ vấn đề trên thì mình có nghĩ ra vài giải pháp.

1. Xây dựng đội ngũ sales part-time, có thể nhân rộng mình ra để đi nói chuyện, tìm hiểu và học hỏi từ các đội bóng. Có điều việc này hơi đi trái với tinh thần lean ban đầu, bởi vì sẽ phải bỏ resources ra quá sớm trong khi vẫn chưa đến giai đoạn scale up.

2. Cân bằng lại giữa việc phân bổ nguồn lực cho tiếp cận online và offline. Nghĩa là sẽ phải tập trung hơn vào mảng online marketing.

3. Tập trung vào một vài khu vực cốt lõi mà mình có đủ resources để khai thác, vd trong nội bộ quận Tân Bình mà thôi, bắt đầu từ khu A41 Cộng Hòa và trải rộng ra các khu sân bóng mini quanh đó.

Có ai có cao kiến nào ko? Mình sẽ rửa tai lắng nghe (Nói theo film Tam Quốc Chí mới :D).

-mafia boss-

Posted in Lean startup | Tagged , , , , , | 1 Phản hồi